Rượu vang và những điều cần biết cho người mới bắt đầu

Rượu vang là một đồ uống đa dạng, tuy nhiên để thưởng thức và nhận biết đúng cách cần phải xem qua nhiều yếu tố như niên vụ, hương vị, cách dùng và cách bảo quản. Đối với những người lần đầu khám phá thế giới rượu vang, thưởng thức một chai rượu ngon không phải là điều dễ dàng. Tuy nhiên, những thông tin quý giá mà Royal Store sắp chia sẻ dưới đây sẽ giúp bạn biết thêm về rượu vang và những điều cần biết cho người mới bắt đầu. 

1. Giới thiệu sơ lược về rượu vang 

Vang là một loại đồ uống phổ biến trên khắp thế giới, được sản xuất từ quá trình lên men của nho. Quá trình này giúp nho chuyển đổi đường thành cồn và tạo ra hương vị đặc trưng của rượu vang.

1.1 Rượu vang là gì?

Rượu vang là một thức uống sang trọng và cao cấp, xuất hiện ban đầu tại các nước châu Âu. Được sản xuất từ quá trình lên men của nho, tạo nên một loại đồ uống có cồn đặc trưng. Điều đặc biệt là sự cân bằng hóa học tự nhiên trong nho cho phép quá trình lên men diễn ra mà không cần thêm đường, axit, enzym, nước hoặc chất dinh dưỡng bên ngoài. Trên toàn cầu, có khoảng 10.000 giống nho khác nhau được sử dụng để sản xuất rượu vang, tạo ra sự đa dạng và sự phong phú.

1.2 Lịch sử và tầm quan trọng của rượu vang

Rượu vang có nguồn gốc từ hàng ngàn năm trước đây và có một vai trò quan trọng trong văn hóa và nền kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới.

Rượu vang đã được sản xuất và tiêu thụ từ thời cổ đại. Các dấu vết về sản xuất rượu vang đã được tìm thấy ở các vùng đất cổ đại như Mesopotamia, Ai Cập, Hy Lạp và La Mã. Trong thời Trung cổ, các quốc gia châu Âu như Pháp, Ý và Tây Ban Nha trở thành những trung tâm sản xuất rượu vang nổi tiếng. Sau đó được lan rộng đến các lục địa khác nhau như châu Mỹ và Úc trong quá trình khám phá và thực dân hóa.

• Về văn hóa: Rượu vang có một vị trí đặc biệt trong nhiều nền văn hóa. Nó thường được liên kết với sự sang trọng, sự kỷ niệm và các dịp đặc biệt như lễ kỷ niệm, tiệc cưới và các buổi tiệc quan trọng khác. Nó cũng là một phần quan trọng của ẩm thực và nghệ thuật sống của nhiều quốc gia, đi kèm với các quy tắc và phong cách thưởng thức riêng. Nó thể hiện sự tinh tế và sự đa dạng trong khẩu vị và hương vị của con người.
• Về kinh tế: Ngành công nghiệp rượu vang là một trong những ngành kinh doanh lâu đời và đóng góp quan trọng vào nền kinh tế của nhiều quốc gia. Nó tạo ra việc làm cho người dân trong lĩnh vực trồng nho, sản xuất rượu và phân phối. Các vùng sản xuất vang nổi tiếng như Bordeaux, Champagne, Napa Valley và Barossa Valley đã trở thành điểm đến du lịch quan trọng, thu hút khách du lịch với những cảnh đẹp tự nhiên và trải nghiệm thưởng thức rượu vang.

Tóm lại, lịch sử và tầm quan trọng của rượu vang đã tạo nên một di sản văn hóa và kinh tế phong phú trên toàn cầu. Nó không chỉ là một thức uống mà còn là một biểu tượng của sự sang trọng, sự kết nối với quá khứ và sự đa dạng của thế giới.

2. Loại rượu vang phổ biến

Rượu vang có ba loại chính là vang đỏ, vang trắng và rượu hồng, ngoài ra còn có vang sủi và vang mạnh. 

2.1 Rượu vang đỏ

Rượu vang đỏ là loại rượu được làm từ nho đen hoặc nho có vỏ màu đen. Đây là loại rượu phổ biến nhất trên thế giới và được sản xuất từ nhiều vùng nho khác nhau. Các chai vang đỏ nổi tiếng được làm từ các giống nho như Cabernet Sauvignon, Merlot, Pinot Noir và Syrah.

2.2 Rượu vang trắng

Vang trắng được làm từ nho trắng hoặc nho có vỏ màu trắng. Loại rượu này thường có hương vị tươi mát và nhẹ nhàng hơn so với vang đỏ. Các chai vang trắng nổi tiếng được làm từ các giống nho như Chardonnay, Sauvignon Blanc, Riesling và Pinot Grigio.

2.3 Rượu vang hồng

Rượu hồng, còn được gọi là rượu vang rosé, có màu hồng nhạt và thường có hương vị trái cây tươi. Rượu hồng được làm từ nho đỏ, nhưng quá trình lên men được giữ ngắn để tránh lấy màu từ vỏ nho. Loại rượu này thường có hương vị nhẹ nhàng và sảng khoái.

2.4 Rượu vang sủi

Vang sủi là loại rượu có carbonation tự nhiên hoặc được thêm carbonation nhân tạo. Champagne từ Pháp là loại rượu sủi nổi tiếng nhất, nhưng còn có các loại rượu sủi khác như Prosecco từ Ý và Cava từ Tây Ban Nha.

2.5 Rượu vang mạnh

Rượu vang mạnh là loại rượu được gia tăng nồng độ cồn bằng cách thêm chất cồn. Một ví dụ phổ biến là Port từ Bồ Đào Nha và Sherry từ Tây Ban Nha. Loại rượu này thường có hương vị ngọt và có thể được thưởng thức trước hoặc sau bữa ăn.

3. Quy trình sản xuất rượu vang

Rượu vang được bàn tay của người nghệ nhân chăm sóc kỹ lưỡng và được bảo quản trong nhiệt độ thích hợp để đảm bảo hương vị được chuẩn xác nhất.

3.1 Chọn giống nho

Việc chọn giống nho để ủ rượu là một quyết định quan trọng và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm vị trí địa lý, khí hậu, mục đích sản xuất và phong cách rượu vang mong muốn.

• Cabernet Sauvignon: Giống nho này được coi là “vua” của giống nho đỏ. Nó tạo ra hương vị đậm đà, cấu trúc mạnh mẽ và hương vị phức tạp. Cabernet Sauvignon thường được trồng ở các vùng nho nổi tiếng như Bordeaux (Pháp), Napa Valley (Mỹ) và Coonawarra (Úc).
• Merlot: Merlot là một giống nho đỏ khác phổ biến, tạo sự mềm mại, mịn màng và có hương vị trái cây phong phú. Nó thường được sử dụng độc lập hoặc kết hợp với giống nho Cabernet Sauvignon để tạo một hương vị hỗn hợp. Merlot thường trồng ở Bordeaux (Pháp), Toscana (Ý) và California (Mỹ).
• Chardonnay: Chardonnay là giống nho trắng phổ biến nhất trên thế giới. Nó tạo ra rượu vang trắng đậm đà, có thể có hương vị trái cây, hương vani và sự cân bằng tuyệt vời. Chardonnay được trồng rộng rãi ở Burgundy (Pháp), California (Mỹ), Toscana (Ý) và nhiều vùng khác trên thế giới.
• Sauvignon Blanc: Sauvignon Blanc tạo ra chai vang trắng tươi mát, có hương vị tươi, hương thảo mộc và hương hoa quả. Nó phù hợp với khí hậu mát mẻ và thường được trồng ở vùng Marlborough (New Zealand), Loire (Pháp) và Napa Valley (Mỹ).
• Pinot Noir: Pinot Noir là một giống nho đỏ khá khó trồng, nhưng tạo ra những chai rượu tuyệt hảo với cấu trúc mỏng, hương vị trái cây nhẹ nhàng và mùi đất. Nó là giống nho chủ đạo ở Burgundy (Pháp), cũng như ở Oregon (Mỹ) và Central Otago (New Zealand).
• Riesling: Riesling là giống nho trắng có nguồn gốc từ Đức, tạo ra rượu vang trắng có độ axit cao, hương vị trái cây tươi mát và hương thơm đặc trưng. Nó thường được trồng ở vùng Mosel (Đức), Alsace (Pháp) và Clare Valley (Úc).

Mỗi giống nho mang đến các đặc điểm riêng biệt và ảnh hưởng đến hương vị và phong cách cuối cùng cho rượu.

3.2 Thu hoạch và lên men

Quá trình thu hoạch nho được tiến hành khi nho đã đạt đến độ chín hoàn hảo cho loại rượu vang mong muốn. Thời điểm thu hoạch phụ thuộc vào loại nho và mục đích sản xuất. Nho có thể thu hoạch thủ công hoặc bằng cách sử dụng máy thu hoạch.

Sau khi thu hoạch, nho được vận chuyển đến nhà máy chế biến. Ở đây, nho có thể được tiền lên men để khởi đầu quá trình lên men. Quá trình này bao gồm việc nghiền nho thành hỗn hợp nước nho và các chất rắn (vỏ, hạt) và thường kéo dài từ vài giờ đến một vài ngày.

Trong giai đoạn lên men chính, nước nho được đặt trong thùng chứa (thường là thùng gỗ hoặc thép không gỉ) và men vi sinh, bao gồm nấm men và vi khuẩn, được thêm vào. Quá trình lên men chính diễn ra trong môi trường kiểm soát, bao gồm kiểm soát nhiệt độ và kiểm soát sự tiếp xúc với không khí. Men vi sinh sẽ tiến hành quá trình lên men, chuyển đổi đường thành cồn và tạo ra các chất phụ gia và hương vị.

3.3 Ủ rượu

Quá trình ủ rượu là giai đoạn quan trọng để phát triển hương vị và đặc tính phức tạp của rượu. Sau khi quá trình lên men chính hoàn thành, rượu có thể được ủ thông qua các phương pháp và thời gian ủ khác nhau, tùy thuộc vào loại rượu vang và phong cách sản xuất. Ngoài ra, có thể được ủ trong gỗ sồi hoặc ủ trong chai, tùy theo loại rượu và giống nho. 

4. Các thuật ngữ cơ bản trong ngôn ngữ rượu vang

Một số thuật ngữ mà người sành rượu vang cần phải biết

4.1 Nồng độ cồn

Đồng độ cồn (Alcohol by volume – ABV) là một phần trăm đo lường nồng độ cồn trong một loại đồ uống, bao gồm cả rượu vang. Nó cho biết tỷ lệ phần trăm cồn trong tổng thể thể tích của đồ uống đó.

Ví dụ, nếu một chai rượu vang có đồng độ cồn là 12% ABV, điều đó có nghĩa là 12% thể tích của chai đó chứa cồn. Rượu vang thường có đồng độ cồn dao động từ khoảng 9% ABV đến 16% ABV, tùy thuộc vào loại nho, phương pháp lên men và quy trình sản xuất. Một số loại có nồng độ cao (fortified wine) như Porto hay Sherry có thể có đồng độ cồn lên tới 20% ABV hoặc hơn.

Đồng độ cồn là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá và lựa chọn rượu vang, vì nó có thể ảnh hưởng đến cảm nhận về hương vị, cấu trúc và cảm giác khi uống.

4.2 Hương thơm và hương vị

Hương thơm và hương vị là hai khía cạnh quan trọng của rượu vang. Chúng cùng nhau tạo nên trải nghiệm tổng thể trong việc cảm nhận và đánh giá về hương vị và mùi hương.

Hương thơm là một yếu tố quan trọng trong rượu vang và thường được cảm nhận thông qua mũi. Nó bao gồm các mùi hương phát ra từ rượu vang, từ nho và quá trình sản xuất. Các hương thơm có thể bao gồm hương trái cây (như trái cây tươi, trái cây chín mọng), hương hoa (như hoa trắng, hoa đỏ), hương thảo mộc (như bạc hà, cây xô thơm), hương gỗ sồi, hương vani, hương hương liệu khác, v.v… 

Hương vị là cảm nhận về các thành phần hương vị trong rượu vang và thường được cảm nhận thông qua vòm miệng. Nó bao gồm các yếu tố như hương trái cây, hương thảo mộc, hương gỗ sồi, hương vani, hương hương liệu khác, độ axit, độ ngọt, độ cân bằng, độ tannin và một số yếu tố khác. Hương vị cũng có thể bao gồm sự cân bằng giữa các thành phần trên và cảm giác sau khi nuốt, bao gồm độ dài và độ phức tạp của hương vị.

Lưu ý rằng mỗi người có thể có cảm nhận và miêu tả khác nhau về hương thơm và hương vị của rượu vang, và trải nghiệm cá nhân có thể khác nhau dựa trên một số yếu tố như kinh nghiệm, vị giác và sở thích cá nhân.

4.3 Hậu vị

Hậu vị là cảm nhận về các hương vị và cảm giác tồn tại trong miệng sau khi bạn đã nuốt hoặc nhai rượu vang. Hậu vị có thể kéo dài trong thời gian ngắn hoặc dài, và có thể có sự biến đổi và phát triển theo thời gian. Một hậu vị tốt thường là một hậu vị kéo dài, phức tạp và dễ chịu. Nó có thể mang lại các hương vị phụ bổ sung hoặc sự thay đổi so với hương vị ban đầu của rượu vang.

4.4 Năm sản xuất

Năm sản xuất là thông tin về năm mà nho được thu hoạch để sản xuất rượu vang. Trong ngành công nghiệp rượu, năm sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá chất lượng và tiềm năng của một chai rượu chất lượng.

Mỗi năm sản xuất có thể mang đến những điều kiện thời tiết và môi trường khác nhau, ảnh hưởng đến quá trình trưởng thành và chất lượng của nho. Những năm sản xuất khác nhau có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể trong hương vị, cấu trúc và tiềm năng tuổi thọ của rượu vang.

Các nhà sản xuất sẽ ghi chính xác năm sản xuất trên nhãn chai để người tiêu dùng biết được thông tin này. Một số chai vang đặc biệt và cao cấp có thể chỉ sử dụng nho từ một năm cụ thể và được gọi là “rượu vang năm”.

Tuy nhiên, đáng lưu ý là không phải chai rượu vang nào cũng có năm sản xuất đánh dấu trên nhãn. Một số loại chai không sử dụng năm sản xuất như rượu vang pha trộn hoặc rượu vang ngọt không có năm sản xuất cụ thể.

5. Các khu vực sản xuất rượu vang nổi tiếng 

Có nhiều khu vực trên thế giới nổi tiếng với việc sản xuất vang chất lượng cao như:

• Bordeaux, Pháp: Bordeaux là một trong những khu vực sản xuất rượu vang danh tiếng nhất thế giới, nổi tiếng với các chai vang cao cấp từ các giống nho như Cabernet Sauvignon, Merlot và Cabernet Franc.
• Burgundy, Pháp: Burgundy cũng là một trong những khu vực sản xuất rượu vang hàng đầu của Pháp. Nơi đây nổi tiếng với rượu vang đỏ từ giống nho Pinot Noir và rượu vang trắng từ giống nho Chardonnay.
• Napa Valley, Hoa Kỳ: Napa Valley ở California là một trong những khu vực sản xuất rượu vang hàng đầu tại Hoa Kỳ. Vùng này sản xuất nhiều loại rượu tuyệt vời từ những giống nho như: Cabernet Sauvignon, Chardonnay và Sauvignon Blanc.

6. Lưu trữ rượu vang và cách thưởng thức

6.1 Cách lưu trữ rượu vang đúng cách

Nhiệt độ: Rượu vang nên được lưu trữ ở nhiệt độ ổn định, thường từ 12-18 độ C. Nhiệt độ quá cao có thể làm hỏng rượu, trong khi nhiệt độ quá thấp có thể làm giảm chất lượng và hương vị. Đặc biệt, vang trắng thường được lưu trữ ở nhiệt độ thấp hơn so với vang đỏ.

Ánh sáng: Rượu vang rất nhạy cảm dưới ánh sáng mặt trời trực tiếp, đặc biệt là ánh sáng có tia tử ngoại. Ánh sáng có thể gây oxy hóa và làm mất đi các hương vị và màu sắc của rượu. Do đó, nơi lưu trữ rượu nên được giữ trong bóng tối hoặc sử dụng chai rượu có màu.

Độ ẩm: Độ ẩm quá cao có thể gây hỏng rượu bằng cách làm tăng nguy cơ mốc và vi khuẩn. Tuy nhiên, độ ẩm quá thấp cũng có thể làm khô và co rút nút chai và làm giảm chất lượng rượu. Độ ẩm lý tưởng để lưu trữ là khoảng 50-80%.

Đứng hoặc nằm: Nên đặt chai rượu đứng thay vì đặt ngang vì giúp giữ cho nút chai khô và tránh tiếp xúc nhiều với không khí. Tuy nhiên, có một số chai rượu đặc biệt yêu cầu lưu trữ nằm, như chai rượu có nút bằng cao su.

6.2 Cách thưởng thức rượu vang

Rót và thở: Khi rót, hãy đảm bảo đổ nhẹ nhàng để tránh oxy hóa quá nhanh. Hãy để rượu thở một chút trong ly trước khi thưởng thức để tất cả các hương vị và mùi thức tỉnh.

Ly rượu: Chọn ly rượu thích hợp như ly tulip hoặc ly hình nón để tập trung hương thơm và tăng cường trải nghiệm hương vị.

Nhiệt độ: Vang đỏ thường được thưởng thức ở nhiệt độ phòng, trong khi vang trắng và vang sủi cảm có thể được thưởng thức lạnh hơn. Nhiệt độ thích hợp sẽ giúp tạo ra trải nghiệm hương vị tốt nhất.

Quan sát: Nhìn và quan sát màu sắc của rượu vang trong ly. Màu sắc có thể tiết lộ thông tin về tuổi, giống nho và chất lượng của rượu vang.

Hương và vị: Hãy hít thở sâu và cảm nhận các hương thơm trước khi thưởng thức. Hương thơm có thể bao gồm các mùi trái cây, hoa, gia vị và các yếu tố khác. Sau đó, hãy nhấm nháp rượu và để nó lan tỏa khắp vòm miệng. Cảm nhận các hương vị và cấu trúc của ly rượu, bao gồm độ chua, độ ngọt, độ cân bằng, độ tannin và độ dài của hậu vị.

Kết hợp thức ăn: Rượu vang thường được kết hợp với các món ăn để tăng thêm trải nghiệm hương vị. Có nhiều cách để kết hợp thức ăn và rượu vang, nhưng cuối cùng, hãy thưởng thức theo sở thích cá nhân và khám phá sự kết hợp mà bạn thấy thích hợp nhất.

7. Gợi ý cho người mới bắt đầu khi chọn rượu

Nếu mới bắt đầu dùng rượu vang hãy bắt đầu từ những giống nho phổ biến như Cabernet Sauvignon, Merlot, Chardonnay hoặc Sauvignon Blanc. Những giống nho này thường dễ tìm thấy và cung cấp cho bạn một cái nhìn tổng quan về các hương vị và đặc điểm của rượu vang.

8. Thời điểm lý tưởng để uống rượu vang

Thời điểm lý tưởng để uống rượu vang phụ thuộc vào sở thích cá nhân và tình huống cụ thể. 

• Khi có bữa ăn: Rượu vang thường được kết hợp tốt với các món ăn. Thưởng thức vang trong một bữa ăn có thể tạo ra một trải nghiệm thú vị, vì nó có thể làm nổi bật và cân bằng hương vị của các món ăn.
• Trong các buổi họp mặt: Rượu vang thường được mời trong các buổi họp mặt, tiệc tùng hoặc các sự kiện xã hội. Đây là cơ hội để bạn chia sẻ và thưởng thức cùng với bạn bè, người thân và đồng nghiệp.
• Khi muốn thư giãn: Rượu vang sẽ giúp quá trình thư giãn của bạn tựa như đi thưởng ngoạn. Bạn có thể dùng trong khi đọc sách, xem phim hoặc thực hiện các hoạt động tương tự.
• Trong các chuyến du lịch: Khi bạn đến thăm một vùng sản xuất vang hoặc một quốc gia có nền văn hóa rượu vang đặc trưng, hãy thưởng thức tại đó là một trải nghiệm thú vị. Bạn có thể thăm các nhà máy sản xuất, tham gia các tour du lịch liên quan đến rượu vang và khám phá hương vị địa phương.

9. Địa điểm mua rượu vang uy tín, chất lượng 

Royal Store tự hào là địa điểm cung cấp các loại rượu vang nhập khẩu uy tín, chất lượng, giá thành cạnh tranh. 

Hãy ghé thăm cửa hàng Royal Store để trải nghiệm những hương vị tinh tế, đa dạng và đẳng cấp của rượu vang ngay hôm nay !